Varoufakis: Stagflatie door oorlog tegen Iran

De Griek Yannis Varoufakis was minister van financiën tijdens de Griekse staatsschuldencrisis in 2015. In deze positie ervoer hij rechtstreeks de honger van geconcentreerde politieke en financiële macht. Hij is medeoprichter van Diem25, een beweging die zich inzet voor meer democratie in Europa. Varoufakis ziet veel crisismanagement als een klassenkwestie die de heersende klasse vooruit helpt ten koste van de werkende klasse. Zo ook in de Israëlisch-Amerikaanse oorlog tegen Iran.

De wereldeconomie wordt momenteel hard geraakt door de hoge olie-, gas- en kunstmestprijzen. Landen die afhankelijk zijn van energie-import evenals landen in de golfregio krijgen te maken met sterk stijgende prijzen, vraaguitval en banenverlies. De combinatie van stijgende prijzen en een haperende consumptie wordt stagflatie genoemd. Varoufakis voorziet geen hyperinflatie scenario. Hij denkt dat de centrale banken, die volgens hem verder weinig op hebben met de normale man en vrouw, dat niet laten gebeuren, de ontregeling zou te groot zijn.

Europa is een netto energie-importeur, de VS een netto energie-exporteur. Dat neemt echter niet weg dat ook de werkende mensen in de VS te maken krijgen met koopkrachtverlies, dit terwijl de olie- en gasindustrie miljardenwinsten binnenhalen. Energieprijzen in landen variëren overigens sterk, afhankelijk van wie er de dienst uitmaakt. Zo is bijvoorbeeld de stroomprijs in Griekenland,waar een internationale oligarchie hoofdaandeelhouder is, een veelvoud van de stroomprijs in Spanje.

Volgens Varoufakis heeft de Amerikaanse president Trump zich door de Israëlische premier Netanyahu in een oorlog met Iran laten zuigen. We hebben volgens hem te maken met een oprukkend fascisme als gevolg van een heersende kapitalistische klasse die vast begint te lopen. In de jaren '60 van de vorige eeuw werd de VS van economisch netto exporteur een economisch netto importeur. Door schuldpapier over de hele wereld te verkopen konden ze dat tot op de dag van vandaag volhouden, maar deze weg is de VS meer en meer op aan het breken.

In het gesprek wordt niet verdiepend ingegaan op het begrip fascisme. Wel dat het een ideologie is die een heersende kapitalistische klasse toepast om macht te behouden. Een belangrijk kenmerk van fascisme is het versmelten van de bedrijfsmacht en overheidsmacht, en het actief onderdrukken van kritische stemmen. Dit gebeurt ook in Europa waar journalisten die moeilijke vragen stellen bestempeld worden als Russische pionnen of anti-semiet. Een voorbeeld hiervan is de Duitse burgerjournalist Hüseyin Doğru. Kritische stukken over wat zich in Gaza voltrekt bracht hem extreme tegenwerking.

Varoufakis benoemd expliciet het probleem van een mondiaal dalend vertrouwen in Amerikaanse en Westerse partijen omdat gemaakte afspraken keer op keer worden gebroken, of onderhandelingen door henzelf met oorlogsgeweld worden doorkruist.